نوشته‌ها

بیماری خود ایمنی

بیماری خود ایمنی

بیماری خود ایمنی وضعیتی است که در آن سیستم ایمنی بدن، به طور اشتباهی به خود بدن حمله می کند. سیستم ایمنی بدن معمولا در برابر باکتری ها و ویروس ها از بدن محافظت می کنند. وقتی این سیستم مهاجمان خارجی را شناسایی می کند، لشگری از سلول های جنگنده را برای حمله به آنها آزاد می کند.
معمولا، سیستم ایمنی می تواند متوجه تفاوت بین سلول های خارجی و سلول های خود بدن شود. در بیماری خود ایمنی، سیستم ایمنی بخشی از بدن – مثل مفاصل یا پوست – را اشتباهی به عنوان مهاجمی خارجی تشخیص می دهد و بعد پروتئین هایی را آزاد می کند به نام «اتوآنتی بادی» که سلول های سالم حمله می کنند.
بعضی از بیماری های خود ایمنی تنها به یک عضو حمله می کنند. دیابت نوع ۱ به پانکراس صدمه می زند. بیماری های دیگر، مثل لوپوس، روی کل بدن تأثیر می گذارند.
چرا سیستم ایمنی به بدن حمله می کند؟
پزشکان دلیل این امر را نمی دانند. با این حال، بعضی افراد احتمال بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند. زنان بیشتر از مردان دچار می شوند. معمولا این بیماری در سنین باروری زنان (۱۴ تا ۴۴ سالگی) اتفاق می افتد.
بعضی از بیماری های خود ایمنی، در قومیت های خاصی شایع تر است. برای مثال، لوپوس، بیشتر روی مردم آفریقایی-آمریکایی و هیسپانیک تأثیر دارد تا سفیدپوستان اروپایی.
بیماری های خود ایمنی مشخصی، مثل اِم اِس و لوپوس، ارثی هستند. البته این موضوع به این معنی نیست که تمام اعضای خانواده این بیماری ها را خواهند داشت. اما استعداد ابتلا به بیماری خود ایمنی را به ارث می برند.
از آنجا که بیماری خود ایمنی روز به روز در حال افزایش است، محققان به عوامل محیطی نیز مشکوک اند، مثل آلودگی ها و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و حلّال ها.
رژیم «غربی» نیز می تواند یکی دیگر از عوامل باشد. خوردن غذاهای پر چرب، بسیار پر شکر و یا فرآوری شده منجر به التهاب می شود، که ممکن است باعث برانگیختن نوعی پاسخ از سمت سیستم ایمنی شود. با این حال، این موضوع هنوز کاملا ثابت نشده است.
موضوع دیگر مربوط به بهداشت است. به دلیل وجود واکسن ها و مواد ضد عفونی کننده، امروزه کودکان در مقایسه با گذشته در معرض جِرم های کمتری قرار می گیرند. این عدم برخورد با جرم ها می تواند باعث شود که سیستم ایمنی آنها حتی به مواد بی ضرر هم عکس العمل نشان دهد.
در کل: پزشکان هنوز دقیق نمی دانند که دلیل اصلی بیماری خود ایمنی چیست. رژیم غذایی نامناسب، آلودگی ها و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی می تواند جزو دلایل بروز این بیماری به حساب بیاید.
علائم بیماری خود ایمنی
علائم ابتدایی بسیاری از بیماری های خود ایمنی بسیار شبیه به هم هستند، مثل:
• خستگی
• درد در عضلات
• التهاب و قرمزی
• تب درجه پایین
• اشکال در تمرکز
• بی حسی و سوزن سوزن شدن دست ها و پاها
• ریزش مو
• قرمزی پوست
بعضی از این بیماری ها می توانند علائم خاص خودشان را داشته باشند. برای مثال، دیابت نوع ۱ باعث تشنگی شدید، کاهش وزن و خستگی می شود. بیماری التهاب روده (IDB) باعث دل درد شدید، نفخ و اسهال می شود.
در بیماری هایی مثل سپوریازیس و یا روماتیسم مفصلی، علائم می آیند و می روند.
در کل: علائمی مثل خستگی، درد در عضلات، تورم و قرمزی می توانند نشان دهنده بیماری خود ایمنی باشند. معمولا علائم در طول زمان می آیند و می روند.

آیا شما هم کم خونی دارید؟

کم خونی یا آنمیا

آیا شما هم کم خونی دارید؟

 

در هنگام کم خونی، بدن به اندازه کافی گلبول قرمز تولید نمی کند. بنابراین، اکسیژن به اندازه کافی دریافت نمی شود، اساس خستگی مفرط و مشکلات عدیده دیگر برای سلامتی به وجود می آید.

از دست دادن خون، تولیدِ کم گلبول های قرمز جدید و برخی بیماری ها که گلبول های قرمز را از بین می برند، از دلایل اصلی کم خونی یا آنمیا هستند.

خستگی مفرط اصلی ترین علامت کم خونی است، اما ممکن است علائم دیگری مثل ضعف و سرگیجه نیز وجود داشته باشد.

آنمیا یا کم خونی فقر آهن اختلال شایعی است که زمانی اتفاق می افتد که به دلیل برخی کمبودها، گلبول های قرمز نمی توانند اکسیژن با موفقیت به سر تا سر بدن برسانند. شایع ترین دلیل این امر، کمبود آهن در خون (کم خونی فقر آهن).

بدون وجود آهن، پروتئین موجود در گلبول های قرمز که هموگلوبین نام دارد و اکسیژن را از شُش ها به سایر نقاط بدن می رسانند به شدت کاهش پیدا می کنند و به این ترتیب بدن از درون شروع به خفگی می کند.

تعداد نرمال گلبول قرمز در بدن یک زن معمولا ۱۲ گرم در هر دسی لیتر خون است و در مردان ۱۵ گرم. اگر این میزان در بدن کمتر شود، ممکن است پزشک چند آزمایش خون دیگر تجویز کند تا ریشه اصلی این مشکل مشخص شود.

کسانی که آنمیا یا کم خونی دارند مدام احساس خستگی و کسالت می کنند و سلامت عمومی آنها به خطر می افتد. در موارد شدیدتر، بیماران مبتلا به کم خونی که به دنبال درمان نیستند یا از مشکل خود بی خبر هستند ممکن است به دلیل نرسیدن اکسیژن کافی به اعضای داخلی آسیب های جدی و جبران ناپذیری ببینند.

 

دلایل کم خونی:

سه دلیل اصلی وجود دارد که موجب کم خونی می شود: از دست دادن خون، کاهش توانایی بدن در تولید گلبول های قرمز جدید، یا بیماری هایی که منجر به افزایش تخریب گلبول های قرمز می شود.

از دست دادن خون: زمانی که میزان خون از دست رفته فراتر از توانایی بدن برای جایگزین کردن آن باشد، می تواند منجر به آنمیا یا کم خونی شود. برای مثال، خانم هایی که سیکل ماهانه شدید و سنگینی دارند و افرادی که به دلیل زخم معده یا مشکلات گوارشی دیگر خونریزی داخلی دارند بیشتر در خطر ابتلا به کم خونی هستند. گاهی اوقات این نوع از دست دادن خون خاموش است و تشخیص داده نمی شود تا زمانی که کم خونی، خود را در جواب آزمایش خون نشان می دهد. خونریزی خارجی ناشی از جراحی یا جراحت نیز می تواند باعث آنمیا شود.

کاهش تولید گلبول های قرمز: حتی اگر خونریزی نداشته باشید، گلبول های قرمز قدیمی احتیاج دارند که با گلبول های قرمز جدید تعویض شوند.

عوامل بسیاری باعث می شوند که بدن گلبول قرمز کمی تولید کند، یا گلبول هایی تولید کند که به اندازه کافی هموگلوبین ندارند.

این عوامل عبارتند از:

  • رژیم غذایی: اگر رژیم غذایی شما موادی مانند آهن، اسید فولیک، ویتامین B12 و مواد مغذی مورد نیاز دیگر را در بر نگیرد، می تواند میزان تولید گلبول های قرمز را کاهش دهد.
  • برخی بیماری ها: بیماری های مزمن مثل سرطان، دیابت، مشکلات کلیوی و ایدز می توانند توانایی بدن در تولید گلبول های قرمز را مختل کنند. خانم های باردار نیز می توانند به کم خونی دچار شوند.
  • اختلالات ژنتیکی: کودکان می توانند بعضی مشکلات را به ارث ببرند (مثل کم خونی آپلاستیک) که می تواند از تولید گلبول قرمز به اندازه کافی جلوگیری کند. مشکلات ارثی مثل کم خونی داسی شکل و کم خونی همولیتیک همچنین می توانند بدن را تحریک به تخریب گلبول های قرمز کنند.
  • افزایش تخریب گلبول های قرمز: بیماری های مشخصی می توانند باعث شوند که بدن بر علیه گلبول های قرمز خودش اقدام کند و آنها را از بین ببرد. برای مثال، به دلیل ابتلا به بیماری که طحال (عضوی از بدن که معمولا گلبول های قرمز از کار افتاده را از بین می برد) را تحت تأثیر قرار می دهد، می توان به کم خونی دچار شد. طحالی که متورم یا بیمار شده باشد می تواند گلبول های قرمز را بیشتر از میزان مورد نیاز از بین ببرد.

 

علائم و نشانه های کم خونی:

افرادی که کم خونی دارند اغلب اوقات خستگی مفرط را تجربه می کنند. البته این خیلی طبیعی است که بعد از یک روز کاری طولانی یا ورزش سنگین احساس خستگی کنید. اما در صورت وجود کم خونی، حتی بعد از انجام کارهای کوتاه، هر بار بیشتر و بیشتر احساس خستگی دارید زیرا سلول های بدنتان از کمبود اکسیژن رنج می برند.

هرچه کم خونی وخیم تر می شود، بدن نیز تغییرات محسوس فیزیکی را بروز می دهد – پوست رنگ پریده می شود، ناخن ها شکننده می شوند، و زخم ها و بریدگی ها زمان بیشتری می برند تا خونریزی نکنند. علائم دیگر کم خونی یا آنمیا عبارتند از:

  • کم آوردن نفس
  • زودرنجی
  • ضعف
  • سرگیجه
  • سردی دست ها و پاها
  • عدم توانایی در تمرکز و فکر کردن واضح
  • درد در قفسه سینه
  • ضعف جنسی

این علائم احتمالا در ابتدا بسیار ملایم هستند،  مخصوصا اگر کم خونی معتدل داشته باشید. بدن ما قابلیت سازگاری بسیار بالایی دارد و می تواند برای جبران کمبود اکسیژن در خون تلاش کند. اما هرچه کم خونی پیشرفت می کند، توانایی بدن برای سازگاری کمتر می شود و این علائم بیشتر و بیشتر به چشم می آیند.

اگر این علائم را دارید باید به پزشک مراجعه کنید. با این حال معمولا کم خونی زمانی که در حال معالجه و بررسی بیماری دیگری هستید نمایان می شود، چرا که کم خونی در مراحل اولیه یا علائم خیلی کمی دارد یا اصلا علائمی ندارد.

 

تشخیص کم خونی یا آنمیا معمولا شامل این مراحل می شود:

  • آزمایش CBC که در آن تمام محتویات موجود در خون اندازه گیری می شود.
  • ارائه سابقه پزشکی و خانوادگی که مشخص می کند کم خونی ناشی از بیماری است یا مشکلات ژنتیکی.
  • معاینه فیزیکی که نشان می دهد که آیا تنفس یا ضربان قلب به دلیل کم خونی نا منظم شده یا خیر.
  • آزمایش خون های دیگر که میزان کمبود آهن یا ویتامین ها را چک می کند و از نزدیک گلبول های قرمز و هموگلوبین ها را مورد بررسی قرار می دهند.